15.12.2017

AFGAN APARTMANI

Fotoğraflar ve metin: Anıl Yurdakul Haberi Oku

  • Semender Sel (F: Anıl Yurdakul)
  • F: Anıl Yurdakul
  • İsmail Wafa (F: Anıl Yurdakul)
  • F: Anıl Yurdakul
  • F: Anıl Yurdakul
  • Abdullah Abdel Armani (F: Anıl Yurdakul)
  • F: Anıl Yurdakul
  • Habib Khan (F: Anıl Yurdakul)
  • F: Anıl Yurdakul
  • F: Anıl Yurdakul
  • Sifah Uallah (F: Anıl Yurdakul)
  • Muhammad Nasir Khan (F: Anıl Yurdakul)
  • F: Anıl Yurdakul
  • Imranullah Ghamjin Laghmanie (F: Anıl Yurdakul)
  • F: Anıl Yurdakul
  • İrfan Fahad (F: Anıl Yurdakul)
  • Sibgatullah (F: Anıl Yurdakul)
  • Sakman Wafa (F: Anıl Yurdakul)
  • F: Anıl Yurdakul
  • F: Anıl Yurdakul
  • F: Anıl Yurdakul
  • Muhammed Beşir (F: Anıl Yurdakul)
  • F: Anıl Yurdakul
  • F: Anıl Yurdakul
  • F: Anıl Yurdakul
  • F: Anıl Yurdakul
  • F: Anıl Yurdakul
  • Muhammad Nasir Khan ve Sibghatullah Cierat (F: Anıl Yurdakul)
  • Aimal Khan (F: Anıl Yurdakul)
  • F: Anıl Yurdakul
  • F: Anıl Yurdakul
  • F: Anıl Yurdakul
  • F: Anıl Yurdakul
  • F: Anıl Yurdakul

Sovyetler Birliği'nin 1979 yılındaki müdahalesi ile başlayan dokuz yıllık savaş sonrasında Afganistan siyasi çalkantılarla, yoğun çatışmalarla dolu yeni bir döneme girmişti. Ekonomisi neredeyse tümüyle felç olan, çok sayıda insanını bu savaş ve çatışmalara kurban veren ülkeden büyük bir göç dalgası çevre ülkelere yayıldı. Afganistan bu süreçte, yakın tarihin en fazla göçmen veren ülkesi durumuna geldi.

Büyük göç dalgasının ilk etkisi İran'da görüldü. 1980 yılından beri kendilerine uygulanan ambargodan kaynaklanan ekonomik sorunlarla baş etmeye çalışan İran, 2006 yılında daha fazla kaçak göçmeni barındırmalarının mümkün olmayacağını duyurdu. Bu tarihten sonra Afgan göçünün yeni adresi Türkiye oldu.

Afganlar yakın geçmişte Türkiye'ye ilk adımlarını 12 Eylül faşist askeri darbesi sonrasında atmışlardı. Cunta dönemi sonrasında cumhurbaşkanı olan Kenan Evren, Sovyetler Birliği'ne karşı bir politika gerekçesiyle Afganlar'ın Türkiye'nin çeşitli bölgelerindeki köylere yerleştirilmesine önayak olmuştu.

Günümüzde ekonomik kriz ve savaşlardan kaçanların umudu Türkiye'ye gelmek fakat bunun yolu çoğu Türk olan kaçakçı gruplara para ödemeleri. Kişi başı bin dolar ödenerek binilen, bagajların dahi insanla dolduğu araçlar Afganistan üzerinden İran'a geliyor. Sınırda durdurulan araçtan inen Afganlar'ın değerli eşyalara, kendi anlatımlarına göre çok kez İranlı askerler tarafından el konuluyor ve böylelikle Türkiye'ye geçişlerine izin veriliyor. Bu kaçak göçmen yolculuğu genellikle İstanbul Esenler Otogarı'nda sona eriyor.

Afgan göçmenler geçmiş dönemde İstanbul'un Zeytinburnu ilçesine yerleşmiş, birçoğu oturma izni alarak toplumsal hayata katılmışlardı. Son zamanlarda İran yerine Türkiye'ye kaçak yollardan gelmek durumunda kalan Afganlar, Esenler Otogar'ından alınarak doğruca İstanbul'da kentsel dönüşüm alanlarındaki yıkıntı binalara yerleştiriliyor.

Afganlar'ın yerleştirildikleri bölgede meslekleri de hazır: "Atık Kağıt İşçiliği". Çek çek denilen iki tekerin üzerindeki çuvala çöplerden geri dönüşüm malzemelerini doldurarak sokakları arşınlıyorlar. Topladıklar malzemelerin yığıldığı depoları işletenler aynı zamanda, kısmen yıkık binalarda yaşadıkları odaların da sahibi olan kişiler…

Kalabalık bir nüfusla kaldıkları odalarında günlük hayat olağan biçimde sürerken sokaklardaki hayatları oldukça zorlu… Kazandıkları son derece sınırlı miktardaki parayı biriktirip bir gün geride bıraktıkları ailelerine dönecek olmayı hayal ederek ayakta durmayı başarıyorlar. Avrupa'nın kendilerine tamamen kapalı olduğunun farkında olan Afganlar geçmişlerini unutmadan ve gelecek kaygısına düşmemeye çalışarak günlerini yaşamayı tercih ettiklerini söylüyorlar.

‘Afgan Apartmanı' çalışması, Küçükpazar'daki üç katlı bir binanın üç odasına yerleştirilmiş Afgan gençlerin ev hayatlarının üç aylık bir dönemine tanıklık etmeyi deniyor.